امروز جمعه 24 آذر 1396 شما در دوست پارسی هستید

خواص مهم دارویی گل گاوزبان Borago officinalis

پخش آنلاین موسیقی

خواص مهم دارویی گل گاوزبان Borago officinalis

خواص مهم دارویی گل گاوزبان Borago officinalis

خواص مهم دارویی گل گاوزبان Borago officinalis

گیاه شناسی گل گاوزبان : گیاه گل گاوزبان (Borago officinalis) گیاهی علفی، ۲ساله یا پایا پوشیده از کرک‌های نرم و نازک یا بلند و ابریشمی است. جام گل استکانی باریک، اشکارانامنظم و قیفی شکل است. گل‌های آن اکثرا در رنگ‌های قرمز، ارغوانی، آبی و بنفش موجود است که پس از خشک شدن به رنگ آبی تیره در می‌آید. میوه آن فندقه و نوک‌تیز و پوشیده از برجستگی‌های کوچک و متعدد است. برگ‌ها به رنگ سبز تیره و به‌صورت متناوب برروی ساقه گیاه قرار دارند که دارای بوی ضعیف و بدون مزه می‌باشند . گل،برگ یا سرشاخه گلدار و همچنین دانه گیاه مصرف دارویی دارد. این گیاه در اواسط بهار و تابستان به گل می‌رود. از مناطق رویشی گیاه Echium amoenumدر ایران می‌توان به شمال ایران در استان های(گیلان، کندوان، گرگان) ارتفاعات حیران و استان قزوین اشاره کرد. با این وجود گل گاوزبان دارای جنس‌های متفاوتی می‌باشد که گونه‌های مختلف آن در مناطق بسیار وسیعی گسترده شده‌اند، مثلا در استان فارس در منطقه میمند از جنس Caccinia macranthera عرق گاوزبان تهیه می‌شود و یا آنچه در کشورهای اروپایی به‌عنوان گاوزبان مصرف دارد Borago officinalis است .

خواص مهم گزارش‌شده گل گاوزبان

ضد اضطراب، مؤثر بر بهتر شدن خلق و خوی، ضد وسواس اجباری، کاهنده علایم افسردگی خفیف تا متوسط، ضداکسیدان، ضدباکتری در بیماری‌های عفونی و آنفلوانزا، ضدتب، آرام‌بخش، ضددرد و کاهنده علایم سرماخوردگی در فصل سرما، ضد ویروس، ضدالتهاب، ضدسرفه، ضدگلودرد، کاهنده فشار خون، ضدتومور، ضدتشنج، مدر و تقویت‌کننده کلیه‌ها، افزایش‌دهنده تعریق و خواب‌آور ملایم.

 

ترکیبات مهم گل گاوزبان

به‌طورکلی اندام‌های مختلف گیاه گاوزبان به‌خصوص گل آن دارای موسیلاژ (لعاب) نسبتا فراوان (در حدود ۳۰ درصد) است. سرشاخه گلدار گیاه مقدار بسیار جزئی اسانس و املاح مختلف از جمله منگنز،منیزیم،پتاسیم،اسیدفسفریک و نیترات وجود دارد. حضور ترکیبات فلاونوئیدی، ساپونینی و فنولی- به‌خصوص رزمارینیک اسید- در گیاه گاوزبان تایید شده است. در روغن دانه گیاه گاوزبان اسیدهای چرب غیراشباع به‌خصوص گاما لینولنیک اسید به میزان بسیار زیادی وجود دارد. سایر ترکیباتی که تاکنون شناسایی شده‌اند شامل آنتوسیانین، آلانتوئین، فنیل پروپانوئیدها، فلاونول، لیپیداستروئید و آلکالوئیدهای پیرولیزیدینی می‌باشد.

 

داروشناختی و اثرات مهم گل گاوزبان

از نظرسنتی و نظر بزرگان علم گل و برگ گاوزبان با طبیعت گرم دارای اثر نشاط‌آور، مقوی عمومی و شاداب‌کننده رخسار می‌باشد و همچنین در بیماری‌های کلیوی، به‌خصوص ورم کلیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. از قسمت گل گیاه گاوزبان در فرمول شربت سالیساره کمپوزه استفاده می‌کنند و ۱۱ نوع دیگرآن تاکنون اسپیسیالیته تهیه شده است.

برگ‌های گاوزبان در بسیاری از نواحی به صورت سالاد استفاده می‌شود و برگ پخته آن نیز به‌صورت اسفناج مصرف می‌گردد. همچنین از گل گاوزبان به دلیل داشتن ترکیبات رنگی برای رنگ کردن سرکه و در مصارف خارجی به‌عنوان نرم‌کننده پوست استفاده می‌شود. این گیاه به‌صورت موضعی برای بهبود شقاق‌های روی دست و زخم‌های بدن کاربرد دارد و عصاره آبی داغ حاصل از دانه‌های این گیاه باعث افزایش شیردهی در مادران شیرده می‌شود.

 

طریقه مصرف گل گاوزبان

-‌ برای مصرف گل گاوزبان می‌توان ۱۰ الی ۱۵ گرم از گل خشک شده آن را به مدت ۵ دقیقه جوشانده و پس از گذراندن از صافی مصرف کرد (جوشانیدن طولانی‌مدت گل گاوزبان موجب کم رنگی محلول و از دست دادن خاصیت آن می‌شود).

-‌ همچنین می‌توانید ۲ قاشق غذاخوری پر از گل گاوزبان را در لیوانی آب جوش ریخته و به مدت ۲۰ دقیقه صبر کرد که در این صورت بهتر است سر ظرف با پارچه یا دری پوشانده شود تا خاصیت آن از بین نرود.

از زمان های قدیم گل گاوزبان را با لیمو عمانی مخلوط می‌کردند و با هم به صورت دم کرده و یا جوشانده مصرف می‌کردند. با توجه به اینکه لیمو عمانی دارای اثرات آرام‌ بخشی است، مخلوط این دو سبب تقویت اثر همدیگر می‌شود. به‌علاوه خاصیت اسیدی لیمو موجب خوشرنگ شدن گل گاوزبان می‌گردد. البته دم‌کرده یا جوشانده این گیاه عمدتا همراه با نبات می‌باشد که آمیزه‌ای خوش‌طعم و خوش‌رنگ ایجاد می‌کند.

 

نکات مهم در مورد مصرف گل گاوزبان

-‌ مصرف خودسرانه داروهای گیاهی و صناعی بدون تشخیص و نسخه پزشک منجر به مصرف زیاد دارو و بروز عوارض جانبی آن می‌شود.

-‌ گل گاوزبان جزو گیاهان دارویی است که اکثرا در بیماری‌های قلبی به منظور خوددرمانی استفاده می‌شود. طبق پژوهشی که توسط نگارنده و همکاران از دانشگاه علوم پزشکی استان قزوین به منظور شناسایی وضعیت خوددرمانی در بیماران بستری شده در بخش قلب و عروق صورت گرفته است، بیشترین داروی مصرفی گیاهی گل گاوزبان و بعد از آن عرق نعنا و آویشن بود که بهبودی ظاهری ناشی از مصرف زیاد این گیاهان شاید خطرهای ناگوار دیگری نیز به دنبال داشته باشد.

-‌ گل گاوزبان به دلیل داشتن آلکالوئید برای زنان باردار و کودکان توصیه نمیگردد .

 

خلاصه :

۱. گل گاو زبان و برگ‌های آن تصفیه کننده خون است.

۲. آرام کننده اعصاب است.

۳. عرق آور است.

۴. ادرار آور است.

۵. کلیه‌ها را تقویت می‌کند.

۶. سرماخوردگی را برطرف می‌کند.

۷. برای از بین بردن سرفه از دم کرده گل گاو زبان استفاده کنید.

۸. در درمان برونشیت موثر است.

۹. بی اختیاری دفع ادرار را درمان می‌کند.

۱۰. التهاب و ورم کلیه را درمان می‌کند.

۱۱. در درمان بیماری سرخک و مخملک مفید است.

۱۲. ضماد برگ‌های گاو زبان برای رفع ورم موثر است.

۱۳. برگهای گاوز بان را بپزید و مانند اسفناج از آن استفاده کنید.

۱۴. برگهای تازه گل گاو زبان دارای مقدر زیادی ویتامین C می‌باشد و در بعضی از کشورها آنرا داخل سالاد می‌ریزند.

۱۵. این گیاه درمان خوبی برای فلاش بک زدن‌های متوالی در زندگیست.

کانال دوست پارسی در تلگرام